300 — Spartalik Uzbek Tilida
Biroq, mahalliy aholidan bir xoin – Efialt ismli cho‘pon – forslarga darani aylanib o‘tadigan yashirin so‘qmoqni ko‘rsatdi. Uchinchi kuni ertalab yunonlar orqa tomondan o‘rab olinganliklarini anglab yetdilar.
Dastlabki ikki kun davomida yunonlar tor daradan foydalanib, Forslarning son jihatidan katta ustunligini (taxminan 100 000-250 000 kishi) bartaraf etishdi. Sparta falanxi uzun nayzalar (dori) va qalqonlar bilan dushmanning oldingi saflarini yo‘q qildi.
O‘zbek tomoshabinlari orasida ushbu filmning mashhurligi juda yuqori. Buning bir necha sabablari bor: 300 spartalik uzbek tilida
O‘zbek dublyaj ustalari Leonid va boshqa qahramonlarning ovozini mahorat bilan yetkazib berishgan. "Bu — Sparta!" (This is Sparta!) kabi mashhur iboralar o‘zbek tilida ham xuddi shunday haybatli yangraydi.
Uning qat’iyati va "Bu — Sparta!" degan hayqirig‘i shijoat timsoliga aylandi. Biroq, mahalliy aholidan bir xoin – Efialt ismli
Garchi tarixiy faktlar filmda biroz badiiylashtirilgan va "fentezi" uslubida berilgan bo‘lsa-da, uning asosiy g‘oyasi o‘zgarishsiz qolgan: Nima uchun o'zbek tomoshabinlariga manzur keldi?
“300 spartalik” iborasi bugungi kunda butun dunyoda jasorat, fidoyilik va vatanparvarlik ramziga aylangan. Frank Millerning grafik romani va uning asosida suratga olingan “300” filmi bu hikoyani yanada ommalashtirdi. Biroq, tarixiy haqiqat bilan badiiy talqin o‘rtasida katta farq bor. Ushbu maqola aynan shu farqlarni yoritishga harakat qiladi. Sparta falanxi uzun nayzalar (dori) va qalqonlar bilan
Oxirgi jangda 300 spartalik va ularning qul-hizmatchilari (miloddan avvalgi 480 yil) dushmanning asosiy kuchlariga tashlanib, halok bo‘ldilar. Ular o‘z hayotlarini vaqtinchalik bo‘lsa-da, Yunonistonni saqlab qolish uchun qurbon qildilar. Bu voqeadan so‘ng Spartaliklar qabri ustiga quyidagi so‘zlar yozilgan: "Mehmon, Sparta shohlariga yetkazki, biz shu yerda yotamiz," "Ularga sodiq qolgan holda, qonunlarga bo‘ysunib."
Termopil jangi harbiy jihatdan yunonlarning mag‘lubiyati edi. Ammo ma’naviy jihatdan bu yunonlarni birlashtirgan va Salamis hamda Plataya janglarida ularning g‘alabasiga zamin yaratgan. 300 spartalikning jasorati shuni ko‘rsatdiki: ozodlik va qadr-qimmat ba’zan hayotdan ham qimmatroqdir.
